Stilteweekend voor beginners: meditatieruimte met matjes en kussens in een cirkel in De Refter in Ubbergen

Wat is het beste stilteweekend voor beginners en waar let je op bij het kiezen?

Het beste stilteweekend voor beginners is klein, warm begeleid en bouwt de stilte rustig op. Je zit met hooguit tien mensen in een groep, je hebt geen meditatie-ervaring nodig en je kiest altijd zelf of je meedoet aan een onderdeel. De stilte zit vooral in de ochtenden en tijdens het eten, met daaromheen momenten van contact, zodat het geen sprong in het diepe wordt. Let bij het kiezen op de grootte van de groep, op wie je begeleidt, op hoeveel stilte er echt is en op wat er in het arrangement zit. Ik begeleid sinds 2017 stilteweekenden voor vrouwen bij Nijmegen, inmiddels 47 weekenden met ruim 460 deelneemsters. Hieronder lees je waar je op let, wat het kost en hoe je merkt of het iets voor jou is.

Wat is een stilteweekend en hoe ziet een stilteweekend voor beginners eruit?

Een stilteweekend is een weekend waarin je een groot deel van de tijd niet praat, je telefoon weglegt en de dag een rustig ritme volgt. Samen in stilte.

Stilte betekent hier: geen gesprekken, geen schermen. Het betekent niet dat je hoofd stil moet zijn. Dat is misschien nog wel het belangrijkste om te weten als je nog nooit zoiets hebt gedaan. Want dat is niet het doel, en dat gaat ons ook never nooit niet lukken 😉

Zo ziet het er bij mij uit. Je komt op vrijdag rond 17:00 uur, je zet je tas op je kamer en je stopt je telefoon diep onder in je tas (of als je wilt geef je ‘m aan mij, ik bewaar ‘m goed). In de welkomstcirkel landen we op deze plek en ontmoeten we de vrouwen met wie je het weekend samen gaat zijn. Daarna eten we voor het eerst samen in stilte. Dat voelt vaak gek. Tien vrouwen aan tafel en niemand zegt iets. Je hoort bestek, een stoel die schuift, soms de wind langs het raam.

Op zaterdag begin je met mindful bewegen voor het ontbijt. Aan het eind van de ochtend is er een meditatie met aansluitend een reflectie- en schrijfmoment. Tot en met de lunch is het stil. Je loopt mee met een stiltewandeling door het bos, je leunt tegen een grote sterke boom tijdens het bosbaden. ’s Middags is er tijd voor jezelf: slapen, lezen, wandelen, niks. ’s Avonds komt Kelsey Kluijtmans met haar prachtige liedjes en zingen we samen mantra’s. Als je het voelt, zing of hum je mee.

Vrouwen lopen in stilte over een bospad tijdens een stilteweekend bij Nijmegen

Zondagochtend beginnen we weer met mindful bewegen, wat langzaam overgaat in vrij bewegen en dansen. Er is een meditatie en na de lunch ga je weer naar huis, rond 15:00 uur. Een stuk langzamer dan je kwam.

Je bent niet de enige die zo’n pauze nodig heeft. In 2025 gaf 24 procent van de vrouwelijke werknemers aan vermoeid te zijn door het werk, tien jaar eerder was dat 14 procent (bron: Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden, TNO en CBS). Dat merk ik ook aan wie er komt. In ruim 400 terugblikformulieren die deelneemsters na afloop invulden, noemt 63 procent rust en stilte als wat het weekend ze bracht, en de helft schrijft dat ze weer kunnen voelen.

Wat maakt een stilteweekend geschikt voor beginners?

Laat ik beginnen met wat je niet nodig hebt. Je hoeft niet te kunnen mediteren. Je hoeft niet lenig te zijn, niet spiritueel, en geen rustig hoofd te hebben. Je hoeft geen hippe yogakleren te hebben. Je hoeft ook niet te weten waarom je komt.

Wat je wel nodig hebt, is een plek waar stilte veilig voelt. Daar zit het grootste verschil tussen retraites.

Je hebt vast wel eens gehoord van een Vipassana-retraite, dat is waar veel mensen aan denken bij het woord stilte. Die duurt voor beginners tien dagen, in volledige stilte, zonder telefoon of internet en met meer dan tien uur meditatie per dag. Dat is heel mooi, voor wie er klaar voor is. Ik vind het heftig. Zeker voor een eerste keer is het een grote stap.

Een stilteweekend voor beginners werkt andersom. Het begint klein. Een paar uur stilte, dan is er weer ruimte voor contact. Meditaties van 20 of 30 minuten in plaats van uren zitten. Je hoeft niet te zitten in een houding die je kwelt. Je mag ook altijd liggen, als dat beter voelt.

Wat je ook nodig hebt, is een begeleider die uitlegt wat je kunt verwachten en die je ziet als het even te veel wordt.

Irene, die bij mij haar eerste retraite deed, schreef daarover: “Dit is mijn 1e retraite en ik durfde niet direct moeilijke yogaweekenden of kloosters aan. Dit paste bij wat ik zocht.” En Wietske koos na een avondje googlen voor dit weekend “omdat het het meest ‘gewoon’ was (niet zweverig, pretentieus).”

Wat ik vaak zie bij vrouwen die voor het eerst een stilteretraite gaan doen, is dat ze denken dat het pas telt als het zwaar is. Dus kiezen ze de langste retraite, met de meeste stilte en de strengste regels. Ik snap dat wel. Veel vrouwen die bij mij komen zijn streng voor zichzelf, ook in hoe ze rust nemen. Maar je kunt pas in de stilte zakken als je je veilig genoeg voelt. Als je de hele tijd op je hoede bent, hard aan het werk bent of je niet op je gemak voelt, dan ben je niet aan het vertragen maar aan het presteren. Daarom bouw ik de stilte op. We vertragen en verstillen samen, daar is het programma naar gemaakt. De eerste avond is kort, op zaterdag wordt het dieper, en op zondag merk je vaak dat je de stilte gaat missen als je weer moet praten.

Waar let je op bij het kiezen van een stilteweekend voor beginners?

Er worden veel stilteweekenden en stilteretraites aangeboden, hoe je het ook wilt noemen. Dit kan je helpen om te kiezen.

Stap 1: kijk naar de grootte van de groep. Bij tien mensen of minder kent de begeleider iedereen bij naam en merkt ze het als je het moeilijk hebt. Bij twintig of dertig mensen ben je vooral een van de velen. Je kunt je verloren voelen in de groep. Zeker voor een eerste keer maakt dat veel uit.

Stap 2: kijk wie je begeleidt. Lees over haar of hem. Welke opleiding heeft ze, hoe lang doet ze dit al, en klinkt ze als iemand bij wie jij je op je gemak zou voelen? Een goede vraag is: kan ik je vooraf even bellen? Een vrouw die bij mij kwam schreef achteraf: “Ik had veel spanning, omdat ik niet precies wist wat ik kon verwachten. Nadat ik jou telefonisch had gesproken had ik er vooral veel zin in en was ik nieuwsgierig.”

Stap 3: vraag hoeveel stilte er echt is. Is het het hele weekend stil, of alleen in de ochtenden? Is er ook een moment waarop je mag delen wat je ervaart? Voor beginners werkt een mix vaak het fijnst.

Stap 4: check of je vrij bent om iets over te slaan. Moet je overal aan meedoen, of mag je ook een uur op je bed liggen als je dat nodig hebt? “Iedereen kon dit op haar eigen manier en tempo doen,” schreef Iris na haar weekend. Die vrijheid om echt te luisteren naar je lijf, en dus niet geforceerd het programma te volgen, haalt veel druk weg.

Stap 5: let op de plek en de reistijd. Natuur om je heen maakt stilte makkelijker. En een reis van vijf uur maakt dat je moe aankomt. De Refter, waar mijn weekenden zijn, ligt aan de rand van het bos in Ubbergen. De bus stopt voor de deur, vanaf station Nijmegen ben je er in 13 minuten.

Deelneemster zit tegen een boom tijdens het bosbaden op het stilteweekend

Stap 6: kies je kamer bewust. Een eigen kamer geeft rust als je slecht slaapt of veel prikkels voelt. Een gedeelde kamer is goedkoper en voelt voor sommige vrouwen juist vertrouwd. Op het Slow Living Weekend zijn een paar eigen kamers, en er is een chambrettezaal. Daar staan 18 bedden, waar maximaal 6 vrouwen slapen, dus er is genoeg ruimte om je heen.

Stap 7: lees wat er in het arrangement zit. Zijn alle maaltijden inbegrepen? De begeleiding? Is er ook iets na afloop, zoals een playlist of een mail met tips? En wat gebeurt er als je ziek wordt?

Stap 8: kies tussen alleen vrouwen of gemengd. Veel vrouwen vertellen me dat ze makkelijker durven zakken als er alleen vrouwen zijn. Dat is heel persoonlijk, dus wel iets om bij jezelf na te gaan.

Maaike werkte meer dan twintig jaar als verpleegkundige en is nu onderzoeker in de zorg. Na een stressvolle periode tijdens corona merkte ze dat het leven maar doorrolde en dat ze vergat stil te staan bij hoe het eigenlijk met haar ging. Ze las over het weekend in Flow en meldde zich aan, haar allereerste keer. Ik zag bij Maaike dat ze voorzichtig om zich heen keek bij aankomst, nieuwsgierig naar wat er ging komen. Ook wat spanning. Wat haar hielp, was dat de stilte niet in één keer kwam. Er waren meditatiemomenten, het bosbaden en mindful bewegen aan het begin van de dag. “Het was voor mij een veilige en laagdrempelige manier om te wennen aan vertragen en stil zijn,” zegt ze. Ze voelde zich geen moment ongemakkelijk of overweldigd. Inmiddels heeft ze drie weekenden gedaan. Thuis legt ze haar telefoon bewuster weg, gaat ze vaker naar buiten en stelt ze duidelijkere grenzen. Haar tip voor wie gaat: begin alvast met vertragen in de dagen ervoor, dan kom je al in een rustigere stand aan. Lees het hele verhaal van Maaike.

Wat kost een stilteweekend voor beginners en wat zit er in een goed arrangement?

De prijs van een stilteweekend loopt flink uiteen. Daarom is het slim om niet alleen naar het bedrag te kijken, maar vooral naar wat erin zit.

Bij mij betaal je voor het voorjaar van 2027 427 euro voor een plek in een chambrette en 487 euro voor een eenpersoonskamer. Het XL-weekend van vier dagen kost 517 of 577 euro. Daarin zitten twee nachten (bij XL drie), alle maaltijden, het programma en de live muziek. Het eten wordt gekookt door Karin en Paul van De Refter: vegetarisch en biologisch. Voor mijn begeleiding geef je achteraf een vrije bijdrage van tussen de 50 en 150 euro, wat bij jou past. Wil je precies weten waar je geld naartoe gaat? Lees dan wat een stilteweekend kost en wat er in de prijs zit.

Een paar dingen om op te letten bij elk aanbod. Staan de maaltijden erbij, of betaal je die los? Is de begeleiding inbegrepen? Hoe groot is de groep voor dat bedrag? En kun je een cadeaubon geven of krijgen? Sommige vrouwen kwamen omdat een partner of vriendin het weekend cadeau gaf. Zo lief!

Ik merk dat geld voor veel vrouwen niet het echte bezwaar is. Het echte bezwaar is of ze het zichzelf gunnen. Zoveel geld aan jezelf uitgeven, terwijl er thuis van alles nodig is. Ik zeg vaak: een weekend voor jezelf is ook een cadeau voor de mensen om je heen. Een deelneemster schreef het zo op: “Dat zorg voor mijzelf niet alleen goed is voor mij, maar ook voor mijn dierbaren.” Meer hierover lees je in een weekend weg voor jezelf, zonder schuldgevoel.

Wat zijn de voordelen en nadelen van een stilteweekend voor beginners?

Ik vind het fijn om er eerlijk over te zijn, want ja, een stilteweekend is fijn. Maar het is niet altijd makkelijk.

De eerste avond voel je misschien ongemak: een onbekende plek, een onbekende groep. Wat is jouw plek? Hoe wil je je laten zien? Misschien voel je je moe van de dag of dagen ervoor.

Dan voel je het op zaterdag veranderen. Je hoofd wordt rustiger omdat er niets nieuws bij komt. Je proeft je eten, omdat je niet tegelijk praat of de kinderen eten aan het geven bent. Je hoort de vogels, die er altijd al waren. En je merkt op hoe vaak je normaal aan staat voor anderen. Sabrina schreef: “Ik sta vrijwel altijd aan en ik moet altijd van alles van mezelf. Tijdens dit weekend kun je dit loslaten.” Daarbij ontstaat er, zonder woorden, een stille verbondenheid met de andere vrouwen. Dat verrast bijna iedereen. Het helpt echt om dit samen te doen. Het zorgt voor een bedding die we samen creëren, waarin we stil zijn, rusten, reflecteren en durven voelen. Iedereen op haar eigen manier, in haar eigen proces.

Dan de nadelen. Stilte kan confronterend zijn, vooral de eerste avond. Zonder telefoon en zonder gesprek is er niets meer dat je afleidt van wat je voelt. Dat kan onrust zijn, verdriet, verveling, of gewoon een hoofd dat maar doorraast. Eten in stilte vinden veel vrouwen het lastigst. “Moeilijkst? In stilte eten, maar ook dat went,” schreef een deelneemster.

Er kunnen ook emoties loskomen die je niet had verwacht. Dat is geen teken dat er iets mis is. Het is vaak juist het moment waarop iets mag zakken. Maar het vraagt wel dat er een begeleider is die het ziet en die weet wat ze dan doet. Daarover schreef ik ook in een stilteweekend is niet altijd fijn, en dat mag.

En er zijn praktische dingen. Bij mij lopen we een stuk in het bos, en de omgeving is heuvelachtig, dus er zit een klim in. Als je fysieke klachten hebt, laat het me vooraf weten, dan zoeken we een eigen tempo of een ander pad. En mijn hond Ava is er ook. De meeste vrouwen vinden dat heerlijk, ze is superlief en zachtaardig. Wie niet van honden houdt, kan gewoon afstand houden.

Hond Ava ligt op een matje in de meditatieruimte van het Slow Living Weekend

Wanneer is een stilteweekend niet het goede moment? Als je midden in een acute crisis zit, of onder behandeling bent voor ernstige psychische klachten. Een weekend in stilte is geen therapie. Overleg dan eerst met je behandelaar, en bel me gerust om samen te kijken of het nu past.

Edith werkt in een woonwerkgemeenschap voor mensen met een verstandelijke beperking en zorgt thuis voor twee dochters en een hond. Haar hoofd liep vaak over en ze vergat zichzelf regelmatig. De eerste dag van het weekend was een worsteling. Vooral tijdens het eten in stilte, als er weinig afleiding was, ging ze malen over werk en gaf ze zichzelf op haar kop. Ik zag dat Edith het heel goed wilde doen, ook de stilte. In plaats van haar uit te leggen hoe het moest, stelde ik steeds dezelfde vraag aan de groep: “Als je nu heel goed voor jezelf zou zorgen, wat zou je dan doen?” Bij Edith kwam die vraag binnen. Ze mocht van het programma afwijken, en juist die vrijheid bracht haar in contact met haar zachtheid. Thuis gebruikt ze de vraag bijna dagelijks. Ze geeft haar grenzen beter aan, ging op haar werk een lastig gesprek aan dat ze eerder vermeed, en heeft een eigen hoekje gemaakt waar ze de rust opzoekt, met de Slow Living playlist op de achtergrond. De les: het ongemak van de eerste dag is geen bewijs dat stilte niets voor je is. Het is vaak het begin. Lees het hele verhaal van Edith.

Welke alternatieven zijn er als een stilteweekend voor beginners nog te groot voelt?

Een heel weekend weg is voor sommige vrouwen nog een te grote stap. Dat is helemaal oké. Er zijn kleinere manieren om stilte te proeven.

Een stiltewandeling is een mooi begin. Staatsbosbeheer organiseert er bijvoorbeeld een in de Schoorlse Duinen, waarbij je eerst met een paar oefeningen je zintuigen opent en daarna in stilte door de duinen loopt. Of bosbaden: Esther Linnemann organiseert fijne bosbaden in de omgeving van Nijmegen. Je bent een ochtend in de natuur en daarna gewoon weer thuis.

Je kunt ook thuis een stiltedag houden. Zet je telefoon uit tot de lunch, eet je ontbijt zonder telefoon erbij, ga een uur naar het bos zonder doel. Het verschil met een weekend is dat de was, je telefoon, de mail en het eten koken om de hoek liggen. Mensen die iets van je vragen. Je eigen patronen. Dat maakt het lastiger om echt te zakken, maar het geeft je wel een eerste gevoel van rust en stilte.

Er zijn ook dagretraites, meditatiegroepen en online momenten van samen stil zijn. Bijvoorbeeld zo nu en dan op zondagavond de meditatiemomenten bij Nina. En als je na een paar keer merkt dat je meer wilt, is een kloosterretraite of een Vipassana van tien dagen een volgende stap.

Je hoeft niet te kiezen voor het grootste of het moeilijkste. Kies wat nu bij je past.

Hoe ziet een stilteweekend voor beginners bij Slow Living Weekenden eruit?

Ik organiseer de Slow Living Weekenden sinds 2017, altijd op dezelfde plek: De Refter, een voormalig klooster aan de rand van het bos in Ubbergen, bij Nijmegen. Inmiddels zijn het 47 weekenden geworden, met ruim 460 vrouwen. Eén op de vijf komt terug. Op Google staan 143 reviews, allemaal met vijf sterren. Alle cijfers vind je op de pagina feiten en cijfers. Ik ben opgeleid als pedagoog aan de HAN, volgde de mindfulnesstraining bij de academie van Eline Snel en deed drie jaar de jaartraining van Jan Geurtz. Voordat de weekenden begonnen, gaf ik mindfulnesstrainingen aan kinderen en volwassenen in Nijmegen. Daar zag ik hoe hard ouders zelf toe waren aan ruimte. Zo is het weekend ontstaan.

Karlijn Jacobs, begeleider van het Slow Living Weekend, lachend tegen een boom in het bos

Er komen maximaal tien vrouwen. Je hoeft niets te kunnen en niets te bewijzen. Alles mag, niets moet.

Wat ik in al die jaren heb geleerd: de meeste vrouwen zijn niet bang voor de stilte zelf, maar voor wat ze erin tegenkomen. En voor de groep. Kan ik wel mijn eigen ruimte nemen? Wat als ik ga huilen terwijl anderen erbij zijn? Daarom zeg ik in de eerste cirkel altijd hardop dat tranen welkom zijn, dat je weg mag lopen als je dat nodig hebt, en dat je bij mij terecht kunt. Juist omdat het mag, gebeurt het minder vaak dan vrouwen vooraf denken.

Grietje is 38, heeft een liefdevolle relatie, een fijne baan, een dochter en drie bonuskinderen. Toch bleef er een stemmetje vragen: ben ik echt gelukkig, of doe ik maar alsof? Sociale situaties vermijdt ze het liefst. Met haar twee meter lengte was ze gewend aan starende blikken. De dag voor het weekend stond ze op het punt om af te bellen. Ze kwam toch. Ik zag Grietje binnenkomen, met een open houding en een voorzichtige lach. Ze gaf me een fijne omhelzing. Tussen tien vrouwen die elkaar nog nooit hadden gezien, merkte ze dat niemand haar beoordeelde. Tijdens het bosbaden, tegen een boom, viel het kwartje. Als anderen zonder oordeel naar haar kijken, waarom zou zij zo hard oordelen over zichzelf? Thuis zegt ze nu vaker nee, vult ze minder in wat anderen van haar denken en rust ze zonder eerst haar to-dolijstje af te werken. “Gun het jezelf alsjeblieft,” zegt ze tegen wie twijfelt. Ze kwam terug voor een nieuw weekend. Lees het hele verhaal van Grietje.

Wat vrouwen na hun eerste keer schrijven, lijkt vaak op elkaar. Anne liet op Google achter: “Mijn eerste slow living weekend was heerlijk! Intens en ontspannen.” En Naomi: “Bijzonder om de stilte met elkaar te ervaren, even wennen, maar eigenlijk best fijn.”

Meer over het programma, de data en de kamers lees je op de pagina over het stilteweekend.

Veelgestelde vragen over een stilteweekend voor beginners

Ik heb nog nooit gemediteerd, kan ik dan meedoen?

Ja zeker! De meeste vrouwen die komen hebben weinig of geen ervaring. Je hoeft niks te kunnen. De meditaties zijn kort en begeleid, en het is normaal dat je gedachten alle kanten op gaan. Eveline schreef na haar weekend dat ze vooral had geleerd “dat gedachten bij meditatie niet fout is maar normaal.” Je hoeft niet in kleermakerszit, je mag zitten of liggen zoals je dat fijn vindt. Bij de meditatie mag je mijn stem volgen, en het is ook goed als je maar af en toe hoort wat ik zeg. Lees ook stilteweekend, maar nog nooit gemediteerd?

Moet ik het hele weekend stil zijn?

Nee. Het is stil tijdens alle maaltijden en in de ochtenden, en er zijn momenten waarop we wel praten, zoals de welkomstcirkel en een deelmoment. Veel vrouwen merken dat ze de stilte op zondag gaan missen.

Wat als ik me verveel of emotioneel word?

Dat is oké, dat mag er zijn. Verveling is een van de ervaringen die je kunt hebben. Als je het observeert, zonder iets anders te willen voelen, merk je vanzelf dat het verandert. En emoties zijn welkom, ook tranen. Ik ben er het hele weekend en je kunt altijd bij me terecht, ook tijdens de stilte. Lynn schreef: “Op de dag van vertrek voelde ik spanning (buikpijn) voor het onbekende. Eenmaal hier voelde het fijn en veilig.”

Kan ik alleen komen als ik niemand ken?

Ja, je bent superwelkom. De meeste vrouwen komen alleen. Door de stilte hoef je geen kletspraatjes te maken, en toch ontstaat er een fijne verbinding met de andere vrouwen. In de stilte. Juist dat noemen veel deelneemsters achteraf als een van de mooiste dingen.

Wat neem ik mee?

Makkelijke kleding om in te bewegen, stevige schoenen voor de wandeling, regenkleding, een warme trui, warme sloffen (de vloer is koud) en eventueel een notitieboekje. Je telefoon mag thuisblijven, diep onderin je tas of je geeft hem aan mij. Een week vooraf krijg je een uitgebreide mail met alles wat je moet weten en een meeneemlijst.

Wat als ik op het laatste moment toch twijfel?

Bel me even. Twijfel hoort erbij, bijna iedereen voelt spanning de dag ervoor. Dan hebben we het er samen even over.

Conclusie: welk stilteweekend past bij jou als beginner?

Het beste stilteweekend voor beginners is niet het zwaarste of het langste. Het is het weekend waar je je veilig genoeg voelt om stil te worden. Een kleine groep, een begeleider die je ziet, stilte die rustig opbouwt en de vrijheid om je eigen tempo te volgen. Let op wat er in het arrangement zit, bel de begeleider als je twijfelt (de stem van de begeleider horen helpt ook om te voelen of het klikt), en kies een plek waar je zin in hebt om naartoe te gaan.

Spanning vooraf is normaal. Bijna elke vrouw die bij mij binnenkomt, voelt het. En elke vrouw gaat een stuk langzamer en dichter bij zichzelf naar huis.

Twijfel je nog of een stilteweekend iets voor jou is?

Dat kan ik me heel goed voorstellen, het is ook spannend. Bijna iedereen voelt dat vooraf, ook vrouwen die achteraf zeggen dat het precies was wat ze nodig hadden.

Bel of app me gerust. Dan kijken we samen of een stilteweekend nu bij je past.

Liefs, Karlijn